Polska wygrywa z Autostradą Wielkopolską sprawę o niedozwoloną pomoc publiczną – Eversheds Sutherland doradcą Skarbu Państwa w sporze, który po latach zakończył się przed TSUE

W zakończonej 11 listopada 2021 r. przed sądami europejskimi sprawie o zwrot przez spółkę Autostrada Wielkopolska S.A. (AWSA) pomocy publicznej wypłaconej z Krajowego Funduszu Drogowego zapadł wyrok korzystny dla naszego klienta – Skarbu Państwa. Polska uczestniczyła w postępowaniach przed sądami europejskimi pierwszej i drugiej instancji, popierając stanowisko Komisji Europejskiej.

W wyniku zmian przepisów w 2005 roku AWSA– na mocy aneksu nr 6 do zawartej wcześniej ze Skarbem Państwa umowy koncesyjnej – do 2011 roku otrzymywała od Skarbu Państwa rekompensaty za utracone korzyści. Wypłaty rekompensat powodowane były obowiązkiem zaprzestania przez AWSA pobierania na zbudowanym przez nią odcinku autostrady A2 opłat za przejazd od pojazdów ciężarowych posiadających ważne winiety. W wyniku weryfikacji poprawności wypłacania rekompensat okazało się jednak, że dane wykorzystane do ich wyliczenia były nieprawidłowe, wskutek czego rekompensaty zostały wypłacone w nadmiernej wysokości. Strony prowadziły długotrwałe negocjacje, które przerodziły się w spór.

Równolegle z toczącym się sporem gospodarczym, Polska złożyła notyfikację do Komisji Europejskiej, która wszczęła postępowanie w sprawie. W jego wyniku KE uznała, że doszło do niezgodnej z prawem UE pomocy państwa, a AWSA otrzymała rekompensatę wyższą niż dozwolona zgodnie ze wspólnym rynkiem. Komisja nakazała Polsce odzyskać udzieloną pomoc publiczną. Decyzja KE została jednak przez AWSA zaskarżona do Sądu UE, który oddalił skargę. Ten wyrok Sądu AWSA zaskarżyła do TSUE, który w wyroku z 11 listopada 2021 roku oddalił odwołanie i tym samym potwierdził słuszność decyzji KE co do zwrotu nienależnej pomocy Skarbowi Państwa. Chociaż Skarb Państwa doprowadził do zdeponowania przez AWSA nadpłaconych rekompensat w kwocie 1,38 mld zł już na początku 2018 roku, dopiero na obecnym etapie można stwierdzić, że nie zaistnieje konieczność zwrotu nienależnie wypłaconych kwot na rzecz AWSA.

W toku całej sprawy prawnicy polskiego biura Eversheds Sutherland uczestniczyli zarówno w długich negocjacjach między stronami, jak i brali udział w charakterze pełnomocników lub doradców w kolejnych toczących się latami postępowaniach z udziałem AWSA i Skarbu Państwa, a następnie KE i Polski jako państwa członkowskiego UE: w sporach arbitrażowym, sądowym, przed Komisją Europejską, Sądem UE oraz ostatecznie przed TSUE. Zgodnie z odnośnymi przepisami na ostatnich etapach pełnomocnikami strony publicznej byli prawnicy odpowiednio z Prokuratorii Generalnej RP i Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Krzysztof Wierzbowski (Senior Partner, szef praktyki projektów infrastrukturalnych i nieruchomości) zaangażowany był w sprawę od kilkunastu lat, a Maciej Jóźwiak (Partner, szef praktyki rozwiązywania sporów) dołączył do zespołu doradczego dla strony publicznej na etapie postępowań przed sądami europejskimi.